Protestantse Kerk in Nederland
Protestantse Gemeente Scheemda e.o.
 
 
Lied van de maand november Lied van de maand november
De tekst
Een lied in de herfsttijd, tijd van verstilling, de natuur komt tot rust. Naast regens en gure winden,  ook de mooie herfstdagen, mysterieuze mistdwarrels over de wegen, waarin de bladeren van de bomen stervend zich prachtig kleuren in de herfstzon.
Het kan dan ook geen toeval zijn dat op dezelfde bladzijde van het liedboek een gedicht is te lezen van Jaap Zijlstra; “Met elk blad dat valt, valt meer licht op aarde, komt meer uitzicht vrij”
De tekst is van Jan Willem Schulte Nordholt ( 12/9/1920-16/8/1995), bekend van het lied “U zij de glorie’en vele andere liederen in het liedboek voor de kerken. Hij schreef dit lied voor de oogstdienst die jaarlijks op een zondag in het najaar werd gehouden. Het werd in 1995 voor het eerst gepubliceerd in de bundel ‘Zingend Geloven 5, lied 58’ en daarna in de bundel ‘Tussentijds’ 186.
Inhoud
In het eerste couplet klinkt volop de grote liefde voor de natuur door. In fraai gekozen bewoordingen en metaforen wordt bezongen dat de zomer, de rijpingstijd, voltooid is en dat de oogst getuigt van Gods goedheid. De uitbundigheid van de zomer verstilt in de herfst, waarin korenhalmen, fruitboomtakken zwaar doorbuigen (vergelijk ‘zich neigen’) vanwege de oogst. De notie van verstilling, verinnerlijking treffen we veel vaker aan in het oorspronkelijke en vertaalde liedoeuvre van Schulte Nordholt. Voorbeelden zijn ‘Al heeft Hij ons verlaten’(Liedboek 663), ‘Als Hij maar van mij is’ (Liedboek voor de kerken, gezang 455), ‘Hoe glanst bij Gods kindren het innerlijk leven’ (Liedboek 752) en ‘O liefde die verborgen zijt’ (Liedboek 561).
Ook de liefde voor de natuur blijkt regelmatig uit zijn liederen. Een sprekend voorbeeld is ‘God zij geloofd in elk seizoen’ (Liedboek voor de kerken, gezang 282), dat inhoudelijk nauw verwant is met dit lied.
De liefde voor de natuur is bij Schulte Nordholt direct verbonden met zijn Godsgeloof. Dat heeft hij onder meer gemeen met veel vroegchristelijke en middeleeuwse hymen, waar natuurverschijnselen vaak aanleiding zijn voor godsdienstige bespiegelingen. Schulte Nordholt heeft zich intensief met hymnen beziggehouden. In het Liedboek voor de kerken waren veel hymnevertalingen van Schulte Nordholt opgenomen, waarvan diverse in het Liedboek terecht zijn gekomen.
Oogst – diaconie – avondmaal
Het idyllische plaatje dat in de eerste strofe getekend wordt, wordt in het tweede couplet ruw verstoord. Dit gebeurt niet alleen inhoudelijk, maar ook door het taalgebruik: onverbloemd, zonder omhaal van woorden en mooie metaforen wordt een andere, tegengestelde werkelijkheid beschreven. Bij de grootheid van de natuur, ook in de betekenis dat zij de glorie van God verkondigt (vergelijk bijvoorbeeld Psalm 19), zijn mensen slechts ‘klein’ te noemen; in al het goede dat de aarde geeft, (h)erkennen zij de Gever niet en evenmin zorgen zij dat de naasten delen in de oogst die God geeft.
Couplet 3 borduurt op dat laatste voort: terwijl wij danken voor de overvloed, is er over de hele wereld hongersnood. Dit besef leidt in de derde strofe ertoe dat het lied overgaat in een gebed. Wat beleden wordt met de mond, in dit geval het danken voor Gods gaven, moet ook in daden geuit worden: de hand moet niet meer nemen, maar voluit geven aan alle mensen in nood. Het is de radicaliteit waarover het evangelie spreekt: ‘Als je volmaakt wilt zijn, ga dan naar huis, verkoop alles wat je bezit en geef de opbrengst aan de armen; dan zul je een schat in de hemel bezitten’ (Matteüs 19,21; vergelijk Marcus 10,21; Lucas 18,22 en Handelingen 20,35).
Aan het slot van het lied (strofe 4) wordt verwezen naar de Heer die zichzelf in de dood heeft uitgedeeld om leven te geven. Fraai is het besluit van het lied: ‘o brood dat leeft’. Deze woorden roepen talrijke associaties en bijbelse beelden op: natuurlijk allereerst dat Christus zichzelf het hemelse brood noemt dat uit de hemel neergedaald is en dat de wereld het leven geeft (Johannes 6,33).
Maar doordat in het slot van het lied het brood en de dood in één adem genoemd worden, klinkt ook 1 Korintiërs 15 mee over de graankorrel die eerst gezaaid moet worden voordat hij leven voortbrengt (15,37). En natuurlijk komt met de woorden ‘o brood dat leeft’ het avondmaal(sbrood) in beeld. Dat brood is niet alleen teken van Christus’ gebroken lichaam, maar ook van de onderlinge gemeenschap die aan het avondmaal zichtbaar wordt: ‘Omdat het één brood is zijn wij, hoewel met velen, één lichaam, want wij hebben allen deel aan dat ene brood’ (1 Korintiërs 10,17). ( bron: liedboekcompendium)
De melodie
De tekst heeft een veel voorkomend metrum: vier regels van acht lettergrepen (in Engeland ‘Long Metre’ genoemd). De melodie is van St. Mark van William Crowfoot (1724-1783). Over zijn leven is weinig bekend. Hij was organist van de St. Michael the Archangel in zijn geboorteplaats Beccles in het graafschap Suffolk, waar hij zijn gehele leven woonde. Daarnaast was hij ook werkzaam als looier en later als bierbrouwer.
De melodie is op en top Engels; stijgend aan het begin van de regels en dalend vanaf het midden.
Er is ook een andere melodie op deze tekst; nml. die van Willem Vogel.( zie bv. tv programma ‘Nederland Zingt”)
Voor tekst en muziek zie: https://kerkliedwiki.nl/Het_jaar_neigt_zich_tot_stille_groet
terug
 
 
 
 
Protestantse Gemeente Scheemda e.o.
Kerklaan 32
9679 AE Scheemda
tel. 0597-592939
 
Laatste update 18 november 2019
"Ieder mens telt" ###17-11: Liturgie 17 november(download)
 
Lied van de maand november
Het lied van de maand november is lied 712 "Het jaar neigt zich naar stille groet," zie voor meer informatie elders op deze website.
 
Eredienst
24 november
Voorganger: Ds. G.R. Offringa
aanvang: 9:30 uur
Collecte: 1e Pastoraat, 2e Kerk, 3e Onderhoud
Tienerdienst: -
Gedachteniszondag

Let op: tijdens deze dienst wordt de beamer niet gebruikt, maar van een gedrukte liturgie.
(wijzigingen onder voorbehoud)
 
Liturgie eredienst 17 november
Klik hier om de liturgie voor deze dienst te downloaden.
Deze staat tot vrijdag 22 november 17:00 uur online
 
Kerkdienst beluisteren
Klik hier om de kerkdienst  te beluisteren. 
 
Zaal huren?
Wilt u een zaal huren? Ga dan naar; zaal huren in "de Ontmoeting" in het linker kolom.
 
Contact
Via onderstaande adres kunt u contact opnemen met de webmaster.

Webmaster van deze site is Hilko Snoek

Webfotograaf Janet van Oostrum

 
 
Protestantsekerk.net is een samenwerking tussen de dienstenorganisatie van de Protestantse Kerk in Nederland en Human Content Mediaproducties B.V.